Không có vật liệu tốt nhất, chỉ có vật liệu đúng việc
Rất nhiều kho mua một loại vật liệu rồi dùng cho tất cả mặt hàng vì tiện quản lý. Hệ quả là hàng nhẹ bị bọc thừa (đội chi phí) còn hàng nặng bị bọc thiếu (hư hỏng). Bảng dưới đây giúp chọn nhanh theo chức năng.
Bảng so sánh vật liệu phổ biến
| Vật liệu | Chức năng chính | Chi phí | Nên dùng khi |
|---|---|---|---|
| Màng PE quấn pallet | Cố định khối, chắn bụi nhẹ | Thấp | Gom nhiều kiện thành một khối trên pallet |
| Màng PE quấn tay | Bó hàng lẻ | Thấp | Hàng rời, bó dài |
| Xốp hơi (bubble) | Đệm va đập nhẹ | Trung bình | Hàng dưới 10 kg, bề mặt dễ trầy |
| Mút EPE định hình | Đệm va đập mạnh, giữ hình | Cao | Điện tử, thiết bị chính xác |
| Carton 3–5 lớp | Chịu nén, chứa | Trung bình | Hầu hết hàng tiêu dùng |
| Giấy kraft nhàu | Chèn khoảng trống | Thấp | Thay hạt xốp, thân thiện môi trường |
| Đai PP / đai thép | Ghì khối, chống bung | Thấp – trung bình | Kiện nặng, hàng dài |
| Túi chống tĩnh điện | Chắn ESD | Cao | Bo mạch, linh kiện |
| Gói hút ẩm silica | Kiểm soát độ ẩm | Thấp | Container đi biển, kho ẩm |
Ba nguyên tắc phối hợp vật liệu
- Lớp trong chống trầy, lớp giữa hấp thụ lực, lớp ngoài chịu nén. Thiếu một lớp là hỏng cả hệ.
- Không dùng vật liệu cứng tiếp xúc trực tiếp bề mặt sơn. Luôn có lớp giấy hoặc xốp mỏng đệm giữa.
- Đệm phải bao đủ 5 cm mỗi mặt với hàng dễ vỡ. Dưới mức này, lực va vẫn truyền tới hàng.
Tính chi phí vật liệu cho một kiện
Ví dụ kiện hàng gốm 8 kg, thùng 40x30x30 cm: carton 5 lớp khoảng 18.000 đ, xốp hơi 2 m² khoảng 6.000 đ, giấy chèn 4.000 đ, băng keo 2.000 đ, tổng khoảng 30.000 đ mỗi kiện. So với giá trị hàng 1,2 triệu, tỉ lệ 2,5% là hợp lý. Nếu chi phí đóng gói vượt 5% giá trị hàng mà tỉ lệ vỡ vẫn cao, vấn đề nằm ở kỹ thuật chứ không phải vật liệu.
Những kết hợp thường bị dùng sai
- Quấn màng PE trực tiếp lên thùng carton ẩm — hơi nước bị giữ lại gây bong keo.
- Dùng xốp hạt rời cho hàng nặng — hàng chìm xuống đáy trong vài giờ vận chuyển.
- Đai thép siết quá chặt lên thùng carton — cắt đứt vách thùng.
- Túi hút ẩm bỏ ngoài lớp màng chống ẩm — không có tác dụng.
Gợi ý định mức tồn kho vật tư
Với kho xuất khoảng 200 kiện/ngày, nên tồn tối thiểu 7 ngày sử dụng cho carton và băng keo, 14 ngày cho màng PE và đai vì thời gian đặt hàng thường lâu hơn. Đặt định mức tiêu hao trên mỗi kiện và đối chiếu hằng tháng là cách nhanh nhất phát hiện thất thoát vật tư.
