Thế nào là siêu trường, siêu trọng

Nói ngắn gọn: hàng siêu trường là hàng vượt kích thước cho phép của phương tiện thông thường (dài, rộng hoặc cao quá giới hạn), còn siêu trọng là hàng vượt tải trọng cho phép. Trong thực tế bốc xếp tại TP.HCM, nhóm này gồm máy công nghiệp lớn, nồi hơi, máy biến áp, dầm thép, bồn chứa, cấu kiện bê tông đúc sẵn.

Bốn bước bắt buộc trước khi cẩu

  1. Xác định thông số thật. Trọng lượng, kích thước phủ bì, vị trí trọng tâm, điểm nâng do nhà sản xuất chỉ định. Không ước lượng bằng mắt.
  2. Khảo sát hiện trường. Nền chịu tải cho chân chống cẩu, chướng ngại trên cao (dây điện, mái, dầm), bán kính quay, lối vào cho xe.
  3. Chọn thiết bị. Tải trọng cẩu phải dư ít nhất 25% so với tải thực tế ở bán kính làm việc, không phải tải danh nghĩa.
  4. Lập phương án và duyệt. Bản vẽ vị trí cẩu, sơ đồ móc cáp, phân công người chỉ huy tín hiệu, phương án dừng khi gió mạnh.

Chọn thiết bị theo tải

Tải hàngThiết bị phù hợpGhi chú
Dưới 5 tấnXe nâng lớn, cẩu tự hành 8–10 tấnDễ bố trí trong nhà xưởng
5–20 tấnCẩu bánh lốp 25–50 tấnCần mặt bằng chân chống chắc
20–60 tấnCẩu 80–120 tấn, kết hợp con lăn và kích thủy lựcThường phải phong tỏa khu vực
Trên 60 tấnCẩu chuyên dụng, hệ trượt, xe modularBắt buộc có đơn vị tư vấn kỹ thuật

Vai trò của tổ nhân công trong công việc siêu trọng

Cẩu làm phần nâng, nhưng phần quyết định an toàn lại thuộc về đội mặt đất: căn chỉnh dây cáp, đặt gỗ kê, điều khiển dây dẫn hướng chống xoay, theo dõi khe hở với chướng ngại và ra tín hiệu. Một tổ chuẩn cho công việc cẩu máy gồm: 1 chỉ huy tín hiệu duy nhất, 2 người giữ dây dẫn hướng, 2 người đặt kê và chèn, 1 giám sát an toàn. Nguyên tắc bất di bất dịch: chỉ một người ra tín hiệu cho tài xế cẩu.

Vận chuyển và giấy phép

  • Xe chuyên dụng: rơ moóc sàn thấp, moóc lùn, hoặc xe modular tùy chiều cao hàng.
  • Giấy phép lưu hành xe quá khổ quá tải do cơ quan quản lý đường bộ cấp, ghi rõ tuyến đường và thời gian.
  • Khảo sát tuyến: chiều cao cầu vượt, tải trọng cầu, bán kính vòng cua, dây điện băng ngang.
  • Xe dẫn đường và biển cảnh báo với hàng vượt khổ đáng kể.
  • Thường chỉ được di chuyển ban đêm trong nội đô.

Chằng buộc

Dùng xích và tăng đơ thay cho dây vải với hàng kim loại nặng. Góc chằng lý tưởng 30–45 độ so với mặt sàn. Mỗi điểm chằng phải có tải trọng làm việc ghi rõ và tổng tải các điểm phải vượt trọng lượng hàng. Chèn gỗ hoặc cao su tại điểm tiếp xúc để chống trượt, kiểm tra lại độ căng sau 15–20 km đầu tiên.

Dự phòng và bảo hiểm

Với hàng siêu trọng, giá trị thiệt hại nếu sự cố thường vượt xa chi phí dịch vụ. Hãy mua bảo hiểm hàng hóa cho lô hàng, yêu cầu đơn vị thi công xuất trình bảo hiểm trách nhiệm và chứng chỉ kiểm định thiết bị nâng còn hiệu lực. Lập biên bản ảnh trước – trong – sau mỗi công đoạn để phục vụ đối chiếu khi cần.