Kiểm kê cuối năm hay bị coi là việc của kế toán, nhưng thực tế 80% khối lượng là công việc tay chân: di chuyển, đếm, dán nhãn, đối chiếu. Kế hoạch nhân sự sai là nguyên nhân số một khiến kiểm kê kéo dài từ 1 ngày thành 3 ngày và phải dừng xuất hàng.

1. Chọn phương pháp trước khi tính người

  • Kiểm toàn bộ (full count): dừng nhập xuất, đếm hết trong 1-2 ngày. Phù hợp kho dưới 3.000 vị trí, số liệu sạch nhất.
  • Kiểm luân phiên (cycle count): chia theo nhóm ABC, đếm rải trong 4-6 tuần, không dừng hoạt động. Phù hợp kho lớn, đòi hỏi WMS tốt.
  • Kiểm theo khu vực (zone): đóng băng từng zone vài giờ, phù hợp kho vừa vẫn cần xuất hàng.

2. Tính số nhân sự cần thiết

Định mức thực tế cho hàng pallet đồng nhất: 1 người đếm được 120-180 vị trí/ca 8 giờ. Hàng lẻ, nhiều SKU nhỏ: 60-90 vị trí/ca. Chia thành cặp: 1 người đếm, 1 người ghi/quét.

Ví dụ kho 2.400 vị trí pallet, muốn kiểm xong trong 1 ngày: 2400 ÷ 150 = 16 người đếm, cộng 2 tổ trưởng, 2 người vận hành xe nâng để hạ pallet tầng cao, 1 người điều phối. Tổng khoảng 21 người.

3. Chuẩn bị trước ngày kiểm (T-7 đến T-1)

  1. T-7: chốt phương pháp, in sơ đồ kho, đánh số zone và line.
  2. T-5: dọn hàng lẻ về đúng vị trí, xử lý hàng hư hỏng, hàng chờ trả.
  3. T-3: đóng băng các bút toán điều chỉnh, xuất số liệu sổ sách làm mốc.
  4. T-2: dán nhãn vị trí còn thiếu, chuẩn bị máy quét, phiếu đếm, bút, thang.
  5. T-1: họp phổ biến quy tắc đếm, chia cặp, giao khu vực cụ thể cho từng cặp.

4. Quy trình đếm hai vòng

Vòng 1: cặp A đếm và ghi phiếu, không nhìn số liệu sổ sách. Vòng 2: cặp B đếm lại độc lập ở những vị trí có giá trị cao hoặc theo tỉ lệ 20% ngẫu nhiên. Chỉ khi hai vòng lệch nhau mới đối chiếu với hệ thống và đếm vòng 3.

Nguyên tắc quan trọng: người đếm không được biết số hệ thống. Biết trước là số liệu sẽ tự khớp một cách vô thức.

5. Xử lý chênh lệch

  • Chênh lệch dưới 0,5% giá trị: chấp nhận điều chỉnh, ghi nhận nguyên nhân.
  • Chênh lệch tập trung ở vài SKU: kiểm tra nhầm mã, hàng tương tự nhau về bao bì.
  • Chênh lệch âm liên tục ở một zone: xem lại camera và nhật ký xuất hàng.
  • Chênh lệch dương: thường do trả hàng chưa nhập sổ hoặc đóng gói dư.

6. Cách không dừng xuất hàng

Nếu buộc phải xuất trong lúc kiểm: lập một khu "staging" riêng, mọi hàng xuất trong thời gian kiểm phải đi qua đó, ghi phiếu tay và cộng lại vào kết quả cuối. Không cho lấy hàng trực tiếp từ vị trí đang đếm.

7. Câu hỏi thường gặp

Kiểm kê một kho 3.000 pallet mất bao lâu?

Với 20 người và hàng đồng nhất, khoảng 1,5 ca. Hàng nhiều SKU lẻ có thể lên 3 ca.

Có nên thuê nhân công ngoài để kiểm kê?

Nên, vì kiểm kê là nhu cầu đột biến vài ngày trong năm. Thuê ngoài giúp rút ngắn thời gian dừng kho, còn nhân sự nội bộ tập trung vào đối chiếu số liệu và ra quyết định.

Cần chuẩn bị gì để tổ thuê ngoài làm hiệu quả ngay?

Sơ đồ kho rõ ràng, nhãn vị trí đầy đủ, một tổ trưởng phía kho đi cùng, và quy tắc đếm được phổ biến trước ca 15 phút.

Cần bổ sung 10-30 nhân sự kiểm kê trong mùa cao điểm cuối năm? Gọi hotline để chốt lịch sớm - tháng 12 và tháng 1 thường kín lịch trước 2-3 tuần.